Eponiemen: de ondergeschoven kinderen van de etymologie

Kijken in woorden is als sterrenkijken. Je ontdekt telkens weer nieuwe exemplaren,nieuwe verbanden en verborgen facetten. Sla je het vierdelige Etymologisch woorden-boek van het Nederlands (EWN) willekeurig open, bijvoorbeeld op pagina 100 (deel 1),dan vind je het woord ‘admiraal’, verkort uit het Arabisch. Bladzijde 400 bevat het lemma ‘bulldozer’, afgeleid van een woord dat in het Engels oorspronkelijk ‘iemand die negers afranselt’ betekende.

Op bladzijde 150 (deel 2) tref je het woord ‘gabber’ aan, ‘jongere die van muziek houdt’, een woord dat uit het Bargoens komt. Op blad-zijde 350 (deel 3) vind je het woord ‘mikado’, ‘spel met stokjes’, ontleend aan een van de titels van de Japanse keizer. Bladzijde 450 (deel 4) bevat het woord ‘tatoeëren’, dat uit het reisjournaal van de Britse kapitein James Cook komt en is afgeleid van het woord ‘tattow’ van ‘tatau’, Tahitiaans voor ‘teken’, ‘schildering’. Vijf willekeurige woorden op vijf willekeurige bladzijden. Vijf bruggetjes ook naar de talloze Arabische woorden in het Nederlands, naar het diepe zuiden van de Verenigde Staten, naar de talloze woorden uit het Bargoens en het Japans (denk aan ‘japon’) of naar de spectaculaire ontdekkingstochten van kapitein James Cook en zijn verblijf op Tahiti.

Lees meer